W dniu 17 listopada br. przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu odbyła się rozprawa w sprawie C-440/09 Tomaszewska.

Wniosek o wydanie orzeczenia prejudycjalnego w niniejszej sprawie został przedłożony przez Sąd Najwyższy Rzeczypospolitej Polskiej. Wniosek dotyczy obywatelki polskiej, która wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w Nowym Sączu z wnioskiem o przyznanie emerytury, na podstawie posiadanych okresów ubezpieczenia w Polsce oraz okresów ubezpieczenia ukończonych w związku z zatrudnieniem w d. Czechosłowacji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił Pani Tomaszewskiej prawa do emerytury uznając, że nie udowodniła ona 30-letniego stażu ubezpieczeniowego. Organ emerytalno-rentowy zaliczył wnioskodawczyni okresy nieskładkowe w wysokości ograniczonej do 1/3 wymiaru okresów składkowych przebytych w Polsce. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu uwzględnił odwołanie i przyznał powódce emeryturę, uwzględniając okresy nieskładkowe w wysokości 1/3 zsumowanych polskich okresów składkowych oraz okresu ubezpieczenia ukończonego w Czechosłowacji. Wyrok ten podtrzymał Sąd Apelacyjny. Organ emerytalno-rentowy zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Wniosek prejudycjalny dotyczy więc właściwego sposobu dokonywania sumowania okresów ubezpieczenia przebytych w różnych państwach członkowskich UE, a tym samym wykładni art. 45 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych i ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie w związku z art. 15 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71.

W sprawie C-440/09 Polska zmierzała do wykazania, że art. 45 ust. 1 rozporządzenia 1408/71 w związku z art. 15 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 574/72 należy interpretować w taki sposób, że właściwa instytucja państwa członkowskiego jest zobowiązana – stwierdzając niespełnienie przez pracownika warunku posiadania okresu ubezpieczenia ukończonego w tym państwie w wymiarze wystarczającym do nabycia prawa do emerytury zgodnie z jego ustawodawstwem – do uwzględnienia okresu ubezpieczenia ukończonego w innym państwie członkowskim w ten sposób, że powinna dodać okres ukończony w innym państwie członkowskim do okresu krajowego, uprzednio obliczonego na podstawie przepisów krajowych. Z kolei Komisja Europejska opowiedziała się za zsumowaniem okresów polskich i zagranicznych przed obliczeniem wysokości okresów nieskładkowych.

Polskę na rozprawie reprezentowali pracownicy Departamentu Prawa Unii Europejskiej Ministerstwa Spraw Zagranicznych. W rozprawie brali ponadto udział pełnomocnicy Komisji Europejskiej oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

W swoim wystąpieniu Polska podtrzymała stanowisko przedstawione na etapie pisemnym. Polska przedstawiła metodę sumowania okresów ubezpieczenia, która w jej ocenie wynika z przepisów rozporządzeń 1408/71 oraz 574/72, a także zaprezentowała systemowe argumenty przemawiające za przyjęciem metody obliczeń zakładającej dodanie okresów zagranicznych do obliczonych wcześniej polskich okresów ubezpieczenia. Omówiono także zastosowanie w sprawie zasady równego traktowania. Z kolei Komisja Europejska skoncentrowała się jedynie na omówieniu konkretnego przypadku będącego przedmiotem postępowania przed sądem krajowym.

Wszyscy uczestnicy postępowania udzielili także odpowiedzi na pytanie zadane uczestnikom postępowania przez Trybunał Sprawiedliwości UE. Dotyczyło ono sposobu obliczania okresów ubezpieczenia w przypadku Pani Tomaszewskiej z zastosowaniem obu metod – metody zastosowanej przez organ emerytalno-rentowy oraz metody zastosowanej przez Sąd Okręgowy. Wszyscy skorzystali z prawa repliki.

W sprawie nie zostanie przedstawiona opinia rzecznika generalnego. Trybunał Sprawiedliwości nie określił na rozprawie daty ogłoszenia wyroku.