W dniach 13 i 14 kwietnia br., przed Sądem Unii Europejskiej odbyły się rozprawy w sprawach: T-243/07 Polska przeciwko Komisji, T-247/07 Słowacja przeciwko Komisji, T-248/07 Republika Czeska przeciwko Komisji oraz T-262/07 Litwa przeciwko Komisji.

Wszystkie cztery sprawy dotyczyły skarg o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji 2007/361/WE z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie określenia nadwyżki zapasów produktów rolnych innych niż cukier oraz w sprawie skutków finansowych ich eliminacji w związku z przystąpieniem Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji. Zaskarżona decyzja określiła ilości produktów rolnych, znajdujących się w swobodnym obrocie na terytorium niektórych nowych państw członkowskich w dniu przystąpienia do Unii Europejskiej, które w ocenie Komisji przekraczały poziom normalnych zapasów tych produktów oraz obciążyła te państwa z tego tytułu kwotami ze względu na koszty eliminacji nadmiernych ilości produktów. Skarżące państwa członkowskie nie zgadzają się na obciążenie ich ww. kosztami.

W sprawach T-247/07, T-248/07 i T-262/07 Polska uczestniczyła w charakterze interwenienta popierając państwa członkowskie, które podobnie jak Polska zaskarżyły decyzję Komisji. Na rozprawach w sprawach T-243/07, T-247/07 i T-262/07 Polskę reprezentował Pan Bogusław Majczyna, Zastępca Dyrektora Departamentu Prawa UE w MSZ, a w sprawie T-248/07 Pan Damian Krawczyk, radca ministra w Departamencie Prawa UE w MSZ.

Podczas rozpraw pełnomocnicy Polski podtrzymali i rozwinęli stanowisko przedstawione w fazie pisemnej, w myśl którego Komisja nie miała kompetencji do przyjęcia zaskarżonej decyzji. Wbrew bowiem przepisowi ust. 2 rozdziału 4 załącznika IV do Aktu Przystąpienia, który określa obowiązek usunięcia przez państwa członkowskie nadmiernych zapasów produktów rolnych zaskarżona decyzja ustanowiła mechanizm rozliczenia kosztów wprowadzenia nadmiernych zapasów do obrotu rynkowego, a nie koszty ich usunięcia z rynku. Zgodnie ze stanowiskiem przedstawionym przez Polskę, państwa członkowskie powinny dokonać rzeczywistej eliminacji nadmiernych zapasów produktów rolnych znajdujących się w swobodnym obrocie na ich terytorium w chwili przystąpienia, natomiast środki przyjęte przez Komisję powinny ułatwiać bądź zapewniać eliminację nadmiernych zapasów. Jednakże zdaniem Polski zaskarżona decyzja, która obciążyła nowe państwa członkowskie kwotami ze względu na koszty eliminacji nadmiernych ilości produktów rolnych, powyższego celu nie realizuje.

Ponadto pełnomocnicy Polski wskazali, że zaskarżona decyzja nie była odpowiednim i koniecznym środkiem dla zapewnienia usunięcia z rynku nadmiernych zapasów produktów rolnych. Zaskarżona decyzja obciążyła nowe państwa członkowskie kwotami ze względu na koszty eliminacji nadmiernych zapasów, lecz w rzeczywistości nie można stwierdzić żadnego związku pomiędzy wysokością tych kwot a kosztami eliminacji. Przede wszystkim, jak wskazała Polska, nie było żadnych zakłóceń na rynkach rolnych w następstwie przystąpienia nowych państw do Unii Europejskiej w 2004 r. Ponadto budżet Unii Europejskiej nie poniósł żądnych strat finansowych z tego tytułu. W tym względzie pełnomocnicy Polski wyrazili sprzeciw wobec stanowiska przedstawionego przez Komisję, zgodnie z którym ustanowione opłaty powinny rekompensować niekorzystne skutki rynkowe wprowadzenia nadmiernych zapasów do obrotu rynkowego. Polska podniosła, że Komisja nie wykazała w należyty sposób faktu wystąpienia takich skutków i nie oszacowała ich, a nałożone na państwa członkowskie opłaty stanowią wpływ do ogólnego budżetu Unii. Nie mogą zatem być wykorzystane jako środki służące konkretnie do rekompensowania niekorzystnych skutków rynkowych wprowadzenia nadmiernych zapasów do obrotu rynkowego.

W trakcie każdej z rozpraw, po wysłuchaniu wystąpień stron oraz interwenientów, sędzia sprawozdawca zadał stronom oraz Komisji szereg pytań dotyczących w szczególności zakresu uprawnień Komisji na podstawie ust. 2 i 4 rozdziału 4 załącznika IV do Aktu Przystąpienia.

Termin ogłoszenia wyroku nie został określony, jednak biorąc pod uwagę dotychczasową praktykę, można oczekiwać, że wyrok zostanie ogłoszony najwcześniej po upływie kilku miesięcy od zamknięcia rozprawy.