Na podstawie artykułu 5 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej jednym z zadań parlamentów narodowych jest czuwanie nad przestrzeganiem w UE zasady pomocniczości. Zasada ta mówi, iż w dziedzinach, które nie należą do jej wyłącznej kompetencji, Unia Europejska podejmuje działania tylko wówczas i tylko w takim zakresie, w jakim cele zamierzonego działania nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, zarówno na poziomie centralnym, jak i regionalnym oraz lokalnym, i jeśli ze względu na rozmiary lub skutki proponowanego działania możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie Unii. Niespełnienie tej zasady oznacza, że w przedstawionym projekcie aktu ustawodawczego UE zostały przekroczone kompetencje UE nadane jej w Traktatach.

21 października br. Senat RP wydał negatywną opinię o zgodności z zasadą pomocniczości projektu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu podjęcia pracy sezonowej (COM(2010) 379).

Projekt dyrektywy, rozpatrywany przez Senat RP, dotyczy wyłącznie wydania zezwoleń na pobyt w konkretnym państwie członkowskim, a zezwolenia nie będą dotyczyły uprawnień do pobytu w innych państwach członkowskich. Przepisy dyrektywy nie będą dotyczyły w żaden sposób współpracy miedzy państwami członkowskimi w zakresie wydawania zezwoleń dla pracowników sezonowych – brak elementu ponadnarodowego. W opinii Senatu RP, nie ma potrzeby harmonizacji przepisów dotyczących wydawania zezwoleń na prace sezonową, w sytuacji gdy przepisy Unii Europejskiej nie przewidują swobodnego przepływu pracowników z państw trzecich pomiędzy państwami członkowskimi, a zezwolenia wydawane przez władze krajowe mają jedynie zasięg krajowy.

W stanowisku Rządu przyjętym przez KSE w dniu 30 września br., Rząd poddał w wątpliwość zasadność zaproponowanego projektu z zasadą pomocniczości (zastrzeżenia dotyczą treści merytorycznej projektu, a nie jego strony formalnej). W zaistniałej sytuacji prace nad projektem dyrektywy dotyczącym warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu podjęcia pracy sezonowej będą przebiegać równolegle na dwóch poziomach. Będzie on dyskutowany na forum Rady UE (na posiedzeniach Grupy Roboczej ds. Migracji), na których przedstawiciele Rządu RP będą oczekiwać od Komisji precyzyjnego wykazania, w toku prac nad projektem, spełnienia zasady pomocniczości. Z drugiej strony Senat przekazał opinię przewodniczącym Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji i zależnie od liczby zastrzeżeń zgłoszonych przez pozostałe parlamenty narodowe podjęte zostaną działania zgodnie z procedurą przewidzianą przez Traktat.

Zgodnie z art. 6 Protokołu nr 2 dołączonym do Traktatu z Lizbony, uzasadnione opinie o niezgodności z zasadą pomocniczości projektu dyrektywy przesłały Przewodniczącym Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji następujące izby parlamentów narodowych:

• obie izby parlamentu czeskiego (Izba Deputowanych - Poslanecká Sněmovna oraz Senat - Senát )
• obie izby parlamentu holenderskiego (Izba niższa - Tweede Kamer oraz Senat - Eerste Kamer)
• obie izby parlamentu austriackiego (Izba niższa - Nationalrat oraz Izba wyższa - Bundesrat)
• izba wyższa parlamentu polskiego (Senat).

Ponadto, prace nad zbadaniem zgodności projektu dyrektywy z zasadą pomocniczości podjęły następujące izby parlamentów narodowych:

• obie izby parlamentu niemieckiego (Izba wyższa Bundestag oraz Izba niższa - Bundesrat)
• obie izby parlamentu włoskiego (Izba niższa – Senat oraz izba wyższa – Izba Deputowanych)
• izba niższa dwuizbowego parlamentu hiszpańskiego (Kongres Deputowanych - Congreso de los Diputados )
• izba wyższa dwuizbowego parlamentu francuskiego (Sénat)izba wyższa dwuizbowego parlamentu brytyjskiego (Izba Lordów – House of Lords)
• izba niższa dwuizbowego parlamentu polskiego (Sejm)jednoizbowy parlament litewski (Seimas)
• jednoizbowy parlament łotewski (Saeima)
• jednoizbowy parlament portugalski (Zgromadzenie Republiki - Assembleia da República )
• jednoizbowy parlament fiński (Eduskunta)jednoizbowy parlament szwedzki (Riksdagen)

opr.: Departament Komitetu do Spraw Europejskich, tel.: (22) 455-54-23