Komisja Europejska opublikowała projekty rozporządzeń oraz wytycznych dotyczących oceny porozumień kooperacyjnych między konkurentami, czyli horyzontalnych porozumień kooperacyjnych. Mają one na celu aktualizację i dalsze wyjaśnienie stosowania reguł konkurencji w tym obszarze oraz zapewnienie im niezmiennie ważnego miejsca w obecnej, szybko zmieniającej się sytuacji gospodarczej. Wszystkie zainteresowane strony mogą zgłaszać swoje uwagi do 25 czerwca 2010 r. Po zakończeniu konsultacji i uwzględnieniu wszystkich nadesłanych uwag pod koniec roku Komisja przyjmie ostateczne wersje dokumentów.

Komisarz ds. konkurencji i wiceprzewodniczący Komisji, Joaquin Almunia, powiedział: „Innowacje i konkurencyjność są podstawą strategii Komisji Europa 2020. Porozumienia kooperacyjne zawierane między konkurentami, które zwiększają ich wydajność, a szczególnie porozumienia badawczo-rozwojowe i standaryzacyjne, mogą przyczynić się do poprawy wskaźników innowacyjności i konkurencyjności w Europie. Dzięki zaktualizowanym zasadom w tym obszarze będziemy mogli sprzyjać takiej współpracy konkurentów, która przyczyni się do zwiększenia dobrobytu gospodarczego i nie będzie zagrażać konkurencji”.

Konkurencja jest jednym z najważniejszych narzędzi tworzenia społeczeństwa bardziej konkurencyjnego, połączonego, ekologicznego, opartego na wiedzy i sprzyjającego włączeniu społecznemu. Dzięki innowacjom i lepszemu wykorzystaniu zasobów, do czego kluczem jest wiedza, można podnieść poziom dobrobytu. Aby to osiągnąć, Europa potrzebuje odpowiednich narzędzi, w tym konkurencji, aby skłonić przedsiębiorstwa do wprowadzania innowacji i do współpracy nad projektami zwiększającymi wydajność. Wprowadzanie w życie reguł konkurencji jest skuteczne tylko wówczas, gdy instrumenty wykonawcze, szczególnie te dotyczące horyzontalnych porozumień kooperacyjnych, są aktualne i odzwierciedlają obecną sytuację na rynku.

Obecnie wskazówki co do oceny horyzontalnych porozumień kooperacyjnych można znaleźć w dwóch rozporządzeniach w sprawie wyłączeń blokowych (rozporządzenie Komisji (WE) nr 2659/2000 w sprawie porozumień o badaniach i rozwoju oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 2658/2000 w sprawie porozumień specjalizacyjnych) oraz w towarzyszących im wytycznych horyzontalnych. Rozporządzenia te przewidują wyłączenie porozumień badawczo-rozwojowych, a także porozumień specjalizacyjnych i o wspólnej produkcji z ogólnego zakazu, jaki nakłada prawo UE na ograniczające praktyki handlowe, pod warunkiem że spełniają one warunki określone w tych rozporządzeniach. Wytyczne horyzontalne zawierają analityczne zasady oceny najczęściej spotykanych rodzajów horyzontalnych porozumień kooperacyjnych, takich jak porozumienia badawczo-rozwojowe, porozumienia produkcyjne, porozumienia o zakupach, porozumienia o komercjalizacji oraz porozumienia standaryzacyjne.

Ponieważ oba obecnie obowiązujące rozporządzenia utracą moc 31 grudnia 2010 r., w grudniu 2008 r. Komisja rozpoczęła przegląd zasad mających zastosowanie do horyzontalnych porozumień kooperacyjnych, których pierwszym etapem były konsultacje z europejskimi przedsiębiorstwami i organami ds. konkurencji w państwach członkowskich. Wykazały one, że obecnie obowiązujące przepisy uznaje się za zadowalające, ale zmiany w niektórych obszarach byłyby mile widziane.

W związku z tym w wytycznych horyzontalnych wprowadzono znaczne zmiany, tak aby przedsiębiorstwa mogły z większą pewnością oceniać swoje porozumienia pod kątem ograniczania konkurencji oraz decydować, czy w przypadku negatywnej oceny kwalifikują się one do objęcia wyłączeniem.

Bardzo ważną kwestią poruszoną w wytycznych jest ustalanie norm. Normy odgrywają coraz większą rolę w kontekście ułatwiania innowacji (szczególnie w sektorze informatycznym). Jednak aby zagwarantować skuteczną konkurencję, ważne jest zachowanie efektywnego, otwartego i przejrzystego procesu ustalania norm. Szczególnie zmiany wprowadzone w rozdziale dotyczącym standaryzacji, oparte na doświadczeniu wyniesionym z najnowszych spraw rozpatrywanych w tym obszarze, mają na celu zagwarantowanie takiego ustalania norm, aby korzyści płynące z tego procesu zostały faktycznie zrealizowane oraz aby odczuli je europejscy konsumenci.

Inne ważne zaproponowane zmiany obowiązujących zasad obejmują:

W wytycznych:

- dodanie rozdziału na temat oceny wymiany informacji między przedsiębiorstwami;

- wskazówki co do standardowych warunków w rozdziale na temat standaryzacji;

- wyjaśnienie zastosowania reguł konkurencji do porozumień między joint ventures i ich spółkami dominującymi.

W obu rozporządzeniach:

- ujawnienie odpowiednich praw własności intelektualnej oraz modyfikacja tzw. najpoważniejszych ograniczeń (w rozporządzeniu w sprawie wyłączeń blokowych dotyczącym porozumień badawczo-rozwojowych);

- wprowadzenie drugiego progu udziału w rynku w przypadku porozumień specjalizacyjnych oraz porozumień o wspólnej produkcji dotyczących produktów na potrzeby własne (w rozporządzeniu w sprawie wyłączeń blokowych dotyczącym porozumień specjalizacyjnych);

- wyjaśnienie pojęcia „potencjalny konkurent” oraz wprowadzenie trzyletnich ram czasowych w odniesieniu do jego przyszłego wejścia na rynek (w obu rozporządzeniach).

Zmienione dokumenty mają zastąpić wygasające rozporządzenia oraz obecną wersję wytycznych horyzontalnych.

Uwagi można nadsyłać do Komisji do 25 czerwca 2010 r.

Kontekst

Przykłady horyzontalnych porozumień kooperacyjnych analizowanych przez Komisję obejmują Ship Classification (zob. IP/09/1513) i IPCom (zob. IP/09/549).

Przed przyjęciem projektu zasad mających zastosowanie do horyzontalnych porozumień kooperacyjnych Komisja przyjęła nowe reguły konkurencji w sprawie porozumień o dystrybucji (zob. IP/10/445). Planowane jest również przyjęcie nowych zasad w sektorze motoryzacyjnym, które przewiduje się na koniec bieżącego miesiąca.

Źródło: serwis prasowy Komisji Europejskiej