Co piąty piętnastolatek w Europie, podobnie jak wielu dorosłych, ma braki w podstawowych umiejętnościach czytania i pisania, które utrudniają im znalezienie pracy i rodzą ryzyko wykluczenia społecznego. Aby zaradzić temu problemowi, Komisja Europejska utworzyła niezależną grupę ekspertów, której zadaniem jest wypracowanie sposobów podniesienia poziomu umiejętności czytania i pisania. Grupie, która 1 lutego 2011r., po raz pierwszy spotkała się w Brukseli, przewodniczy JKW Laurentien, księżna Niderlandów, pełniąca funkcję specjalnego wysłannika ds. umiejętności czytania i pisania w kontekście rozwoju w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Oświaty, Nauki i Kultury (UNESCO). Ministrowie UE przyjęli za cel obniżenie do 2020 r. odsetka uczniów mających problemy w zakresie czytania, matematyki i nauk przyrodniczych poniżej 15 %.

Androulla Vassiliou, komisarz ds. edukacji, kultury, wielojęzyczności i młodzieży, powiedziała: „Powołanie tej grupy jest początkiem ogólnoeuropejskiej kampanii, która ma na celu wyeliminowanie głębokich przyczyn niskiego poziomu umiejętności czytania i pisania. Zbyt wielu Europejczyków znajduje się poza rynkiem pracy i nie może w pełni uczestniczyć w życiu społecznym, z powodu braku podstawowych umiejętności czytania i pisania. Jeżeli chcemy osiągnąć cele strategii „Europa 2020” w zakresie inteligentnego wzrostu zapewniającego włączenie społeczne, musimy zacząć działać aby zaradzić temu problemowi.”

Księżna Laurentien dodała: „W pełni popieram tę inicjatywę ponieważ nadeszła najwyższa pora, aby Europa zmierzyła się z przykrą prawdą o wysokim poziomie analfabetyzmu w jej granicach. Ta inicjatywa pomoże przełamać istniejące do dziś tabu. Analfabetyzm jest przeszkodą na drodze do rozwoju gospodarczego i włączenia społecznego. Aby poradzić sobie z analfabetyzmem, prawdopodobnie będziemy działać także w innych obszarach, takich jak ubóstwo, szanse na zatrudnienie i zdrowy tryb życia. Mamy nadzieję wypracować wraz z ekspertami odważną wizję problemów, które oczekują na rozwiązanie, i tego w jaki sposób umiejętność czytania i pisania pomoże nam zbudować w UE silne i konkurencyjne gospodarki oraz zdrowe społeczeństwa.”

Podniesienie w Europie poziomu umiejętności czytania i pisania

Najnowsze rezultaty Programu międzynarodowej oceny umiejętności uczniów (PISA), ogólnoświatowego badania umiejętności 15-latków w zakresie czytania, matematyki i nauk przyrodniczych, wykazały, że umiejętności czytania jednego na pięciu, czyli 20 % z nich, są niskie. Rezultaty badania, opracowywane co trzy lata przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), wskazują, że od 2000 r. Europa w nieznacznym stopniu poprawiła swoje wyniki. Jeżeli państwa UE mają osiągnąć cel obniżenia do 2020 r. odsetka uczniów osiągających słabe rezultaty w czytaniu, matematyce i naukach przyrodniczych poniżej 15 %, konieczne są większe wysiłki.

Tak samo pilne są działania dotyczące dorosłych. Niemal 80 mln dorosłych osób w Europie – jedna trzecia siły roboczej – posiada jedynie niskie lub podstawowe umiejętności, a szacowany odsetek miejsc pracy wymagających wysokich kwalifikacji osiągnie do końca dekady 35 %, wobec aktualnego poziomu 29 %. Czytanie i pisanie są podstawowymi umiejętnościami, także dlatego, że stanowią klucz do dalszego uczenia się.

Plany UE w zakresie podniesienia poziomu umiejętności czytania i pisania wiążą się z najważniejszymi inicjatywami strategii „Europa 2020”: Mobilna Młodzież i Program na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia, których celem jest podniesienie w Europie poziomu umiejętności poprzez lepszej jakości kształcenie i szkolenie.

Cel grupy wysokiego szczebla ds. umiejętność czytania i pisania
Celem grupy wysokiego szczebla ds. umiejętność czytania i pisania jest zwiększenie widoczności oraz politycznej wagi zagadnienia podnoszenia poziomu tych umiejętności w Europie. Grupa przeprowadzi analizę danych naukowych i oceni skuteczność prowadzonych polityk. 11 członków grupy to eksperci w zakresie umiejętności czytania i pisania wywodzący się z ośrodków akademickich, świata polityki i biznesu. Poniższy link prowadzi do biografii i uwag członków grupy.

Kolejne kroki
W ciągu najbliższych 18 miesięcy grupa wysokiego szczebla będzie regularnie się spotykać i w połowie 2012 r. przedstawi Komisji wnioski dotyczące polityki. W oparciu o propozycje grupy jesienią 2012 r. komisarz Androulla Vassiliou przedstawi ministrom edukacji zalecenia. Na ich podstawie państwa członkowskie i Komisja będą kontynuować pracę nad tym zagadnieniem w ramach strategicznych ram współpracy w zakresie kształcenia i szkolenia („Kształcenie i szkolenie 2020”).

Więcej informacji:

Komisja Europejska: Kształcenie i szkolenie

Komisja Europejska: Europa 2020

Tabele i wykresy

Źródło: serwis prasowy UE