Inicjatywa "Lepsze stanowienie prawa" jest szeroką strategią mająca na celu polepszenie otoczenia regulacyjnego w Europie, zarówno na poziomie unijnym, jak i krajowym. Inicjatywa została zapoczątkowana wraz z przyjęciem przez Komisję Europejską w marcu 2005 r. komunikatu Poprawa otoczenia regulacyjnego w dziedzinie wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w UE.

Powyższe działanie stanowi odpowiedź na żądania Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczące uproszczenia prawa UE i poprawy jego jakości. W grudniu 2003 r. Komisja, Parlament Europejski i Rada zawarły Porozumienie międzyinstytucjonalne w sprawie lepszego stanowienia prawa, ustanawiające ogólną strategię dla lepszego stanowienia prawa przez cały proces legislacyjny UE. Zadanie to zostało w pełni włączone do zrewidowanej strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w Europie. Zasadniczym celem strategii jest opracowanie europejskich ram prawnych w pełni odpowiadających najwyższym standardom stanowienia prawa, zgodnym z zasadami pomocniczości i proporcjonalności.

W październiku 2010 r. Komisja przyjęła komunikat ws inteligentnych regulacji, w którym przedstawiła plany w zakresie zapewnienia wyższej jakości uregulowań prawnych. Celem inteligentnych regulacji jest stosowanie przepisów tam, gdzie istnieje taka potrzeba, przy jednoczesnym utrzymaniu kosztów na jak najniższym poziomie. 

Strategia lepszego stanowienia prawa opiera się na trzech głównych liniach działania:

• promowaniu tworzenia i stosowania narzędzi lepszego otoczenia regulacyjnego na poziomie UE, zwłaszcza w zakresie upraszczania, ograniczenia obciążeń administracyjnych i oceny wpływu,
• ściślejszej współpracy z państwami członkowskimi w celu zapewnienia jednolitego w całej Unii Europejskiej stosowania zasad lepszego otoczenia regulacyjnego przez wszystkie organy nadzorujące,
• rozwijaniu konstruktywnego dialogu pomiędzy wszystkimi zainteresowanymi stronami i organami kontrolnymi na poziomie krajowym i Unii Europejskiej.

Podejmowane działania w zakresie usprawnienia przepisów i poprawy jakości unijnego prawodawstwa skupiają się na:

• przeglądzie istniejącego prawa Unii Europejskiej, przy wykorzystaniu takich technik jak: przekształcenie, uchylenie, kodyfikacja lub nowelizacja, by uczynić je jasnym, zrozumiałym, aktualnym i łatwym w zastosowaniu;
• poprawie i rozszerzeniu zastosowania oceny wpływu w odniesieniu do nowych wniosków. Ocena wpływu opiera się na zasadzie zrównoważonego rozwoju i ma na celu umożliwienie decydentom politycznym dokonywania wyborów na podstawie szczegółowych analiz w zakresie potencjalnego wpływu nowych przepisów na gospodarkę, życie społeczne i środowisko naturalne. Istotną kwestią staje się także badanie kosztów administracyjnych z tytuły stosowania prawa i ich obniżenie o 25 proc. do 2012 r., co znalazło odzwierciedlenie w Programie działań na rzecz zmniejszenia obciążeń administracyjnych w UE;
• przeglądzie rozpatrywanych wniosków legislacyjnych, aby sprawdzić, czy opóźnienia w ich przyjęciu nie wynikają z ich niskiej jakości i niewielkiej wagi, a co za tym idzie czy nie należałoby ich wycofać.

Przed złożeniem wniosku legislacyjnego Komisja ma obowiązek organizowania powszechnych konsultacji. Szerokie konsultacje umożliwiają uczestnictwo zainteresowanych stron w procesie kształtowania polityki i są istotnym narzędziem służącym poprawie jakości wniosków legislacyjnych. Komisja ma długą tradycję organizowania powszechnych konsultacji za pośrednictwem różnorodnych kanałów. Należą do nich zielone i białe księgi, komunikaty, warsztaty, stałe grupy konsultacyjne oraz fora i konsultacje przez Internet.

W założenia mechanizmu publicznych konsultacji społecznych wpisuje się strona Europejskiej Debaty Publicznej, mająca postać interaktywnego forum internetowego. Umożliwia ona uzyskanie informacji zwrotnej od zainteresowanych stron na temat stanowionego prawa unijnego i pozwala na lepsze odzwierciedlenie interesów polskiego społeczeństwa w stanowiskach Polski wobec propozycji aktów prawnych KE.

Więcej informacji:

Lepsze stanowienie prawa - inicjatywa Komisji Europejskiej