Polska proponuje wzmocnienie wpływu Polityki Spójności na rozwój Unii Europejskiej, a także zwiększenie jej efektywności i skuteczności. Celem Polityki Spójności UE jest zmniejszanie różnic w rozwoju społeczno-gospodarczym państw członkowskich poprzez wspieranie potencjałów rozwoju wszystkich regionów UE. Tak rozumiana Polityka Spójności jest jednym z ważniejszych narzędzi pogłębiania integracji unijnej.

Zdaniem rządu, zwłaszcza w okresie kryzysu gospodarczego i finansowego, Polityka Spójności ma szczególną rolę do odegrania. Ułatwia ona nie tylko niwelowanie negatywnych skutków kryzysu ekonomicznego odczuwanych przez obywateli i przedsiębiorców całej UE, ale przede wszystkim zapewnia ciągłość realizacji długofalowych celów rozwojowych. Jest też stymulatorem zmian strukturalnych.

Rząd uważa, że Polityka Spójności powinna być kontynuowana po 2013 r. Na forum europejskim została ona wskazana, jako jedna z ważnych polityk UE przyczyniających się do realizacji nowej strategii gospodarczej „Europa 2020".

Zdaniem rządu, dalszy rozwój gospodarczy, społeczny i terytorialny UE wymaga wzmocnienia strategicznego podejścia do rozwoju. Oznacza to konieczność zwoływania formalnych posiedzeń ministrów odpowiedzialnych za Politykę Spójności w ramach Rady ds. ogólnych. Elementem strategicznego podejścia do rozwoju powinno być też znaczące podniesienie jakości merytorycznej wspólnotowych i krajowych dokumentów strategicznych. Dlatego rząd popiera propozycję stworzenia Jednolitych Ram Strategicznych (JRS), jako dokumentu przedstawiającego spójną wizję celów strategii gospodarczej „Europa 2020".

Rada Ministrów uważa, że planowanie i wdrażanie poszczególnych polityk UE wymaga zastosowania efektywnych mechanizmów koordynacyjnych. W tym celu należy w większym stopniu wykorzystywać istniejące instrumenty i polityki UE, w tym Politykę Spójności. Dlatego rząd sprzeciwia się propozycjom prowadzącym do tworzenia nowych instrumentów sektorowych oraz wyłączeniu z Polityki Spójności: Europejskiego Funduszu Spójności i Funduszu Spójności.

W opinii rządu, wsparcie w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) i Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) powinno obejmować wszystkie regiony UE. Jednak większe środki finansowe powinny płynąć do regionów najsłabiej rozwiniętych. Należy też zwiększyć efektywność współpracy na granicach zewnętrznych UE.

Rada Ministrów podkreśla, że do efektywnej realizacji celów rozwojowych UE i Polski konieczna jest „koncentracja tematyczna", czyli inwestowanie w obszarach priorytetowych dla rozwoju oraz skoordynowanie inwestycji np. z zakresu infrastruktury i kapitału ludzkiego. Jednocześnie lista priorytetów Polityki Spójności musi być dokładnie zdefiniowana i zgodna z uwarunkowaniami terytorialnymi państw członkowskich.

Działania strategiczne UE – zdaniem rządu – powinny dotyczyć poziomu regionalnego i lokalnego. Ponieważ w strategii „Europa 2020" zabrakło elementu terytorialnego, Polityka Spójności musi pełnić rolę strategii rozwojowej UE, uwzględniającej wymiar terytorialny procesów społeczno-gospodarczych. Kluczowe będzie wykorzystanie dotychczasowego dorobku UE w obszarze terytorialnego i zintegrowanego podejścia do rozwoju na osi: region-miasto-wieś. W tym kontekście konieczne jest efektywne włączenie do Polityki Spójności dodatkowych instrumentów pomocy regionalnej służących osiąganiu wspólnych ogólnoeuropejskich priorytetów rozwojowych. Potrzebne będzie też wzmocnienie efektów wszystkich działań UE na rzecz obszarów zagrożonych marginalizacją i wykluczeniem społecznym, w tym obszarów wiejskich.

W celu zapewnienia lepszej i sprawniejszej realizacji celów wyznaczonych w Polityce Spójności, jej zasady i przepisy implementacyjne powinny być gruntownie zweryfikowane. Chodzi o uproszczenie jej wdrażania i zwiększenie efektywności.

To stanowisko rządu jest efektem kolejnego etapu prac nad wizją Polityki Spójności po 2013 r. Polska, jako państwo aktywnie uczestniczące w procesie kształtowania Polityki Spójności, będzie aktualizować swoje stanowisko, biorąc pod uwagę wyniki prac analitycznych prowadzonych przez rząd i przebieg dyskusji na forum wspólnotowym. Polska ma nadzieje, że nasze rekomendacje zostaną wykorzystane w pracach nad piątym Raportem Kohezyjnym (zawierającym koncepcję Polityki Spójności wg Komisji Europejskiej), programowaniem działań w ramach strategii „Europa 2020" i kształtowaniem przyszłych ram finansowych Unii Europejskiej.

Dokument: Stanowisko Rządu Rzeczypospolitej Polskiej ws. przyszłości Polityki Spójności po 2013 r. „Polityka Spójności jako skuteczna, efektywna i terytorialnie zróżnicowana odpowiedź na wyzwania rozwojowe Unii Europejskiej"

Źródło: Centrum prasowe KPRM