Przewodnictwo w Radzie Unii Europejskiej zwane Prezydencją to okres, w którym państwa członkowskie rotacyjnie przewodniczą posiedzeniom Rady UE według ustalonej kolejności.

Dawniej przedstawiciel kraju aktualnie sprawującego prezydencję był automatycznie przewodniczącym Rady Europejskiej i reprezentował Radę na arenie międzynarodowej. Sytuacja uległa zmianie po wejściu w życie Traktatu z Lizbony, który zlikwidował rotacyjne, półroczne przewodzenie w Radzie Europejskiej przez szefów państw i rządów krajów UE i ustanowił stanowisko Przewodniczącego Rady Europejskiej, wybieranego na 2,5 letnią kadencję (art. 15 TUE), czyli popularnie zwanego "prezydenta UE".

Traktat wprowadził 18-miesieczną Prezydencję zbiorową grupy trzech państw tzw. trio (Deklaracja nr 9 odnosząca się do art. 16 ust. 9 TUE w powiązaniu z art. 236 TFUE), gdzie każde państwo kolejno przewodniczy przez okres sześciu miesięcy poszczególnym składom Rady UE, z wyłączeniem Rady ds. Zagranicznych. Państwa te sprawują Przewodnictwo na podstawie wspólnego programu działania i udzielają sobie wsparcia. Mogą także ustalić pomiędzy sobą alternatywne założenia dotyczące podziału prac w ramach grupy. Grupy tworzone są na zasadzie równej rotacji między Państwami Członkowskimi, przy uwzględnieniu ich różnorodności i równowagi geograficznej w ramach Unii.

Na mocy Traktatu lizbońskiego został także powołany Wysoki przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa (art. 26 TUE). Będąc odpowiedzialnym za stosunki zewnętrzne i "koordynację innych działań zewnętrznych Unii", prowadzi on unijną politykę zagraniczną i reprezentuje UE na zewnątrz. Dodatkowo Wysoki przedstawiciel ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa przewodniczy Radzie ds. Zagranicznych, co oznacza wyłączenie przewodniczenia tej Radzie i kierowania pracami ministrów spraw zagranicznych Państw Członkowskich z systemu Przewodnictwa rotacyjnego.

Zobacz:

• Serwis Rady Unii Europejskiej
• Serwis Rady Europejskiej