W dniu 8 grudnia br. przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu odbyła się rozprawa w sprawie C-530/09 Inter-Mark Group. Polskę na rozprawie reprezentowała Anna Kramarczyk, starszy specjalista w Departamencie Prawa Unii Europejskiej Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Sprawa została wszczęta w wyniku pytania prejudycjalnego wniesionego przez polski sąd krajowy – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Pytanie dotyczyło interpretacji art. 52 lit. a) oraz art. 56 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Poprzez wniesione pytanie sąd krajowy zmierzał do ustalenia, czy usługi czasowego udostępniania stoisk podmiotom prezentującym swoją ofertę na targach i wystawach (zazwyczaj poprzedzone sporządzeniem projektu oraz wizualizacją stoiska, a także ewentualnym transportem elementów stoiska i jego montażem w miejscu organizacji targów/wystawy) powinny zostać uznane za usługi pomocnicze do usług targów i wystaw (stanowiących działalność podobną do działalności kulturalnej, artystycznej, sportowej, naukowej, edukacyjnej, rozrywkowej) czy też za usługi reklamowe. Następstwem zakwalifikowania przedmiotowych usług będzie ustalenie miejsca, w którym usługi takie będą podlegały opodatkowaniu.

W uwagach na piśmie Polska zajęła stanowisko, zgodnie z którym usługi takie, jak będące przedmiotem sporu przed sądem krajowym powinny zostać uznane za usługi pomocnicze do usług targów i wystaw. W konsekwencji, zgodnie z art. 52 lit. a dyrektywy 2006/112/WE przedmiotowe usługi powinny zostać opodatkowane w miejscu ich faktycznego świadczenia. W fazie pisemnej postępowania podobne stanowisko zajęła Republika Grecka oraz Republika Włoska, z kolei Komisja Europejska uznała, że usługi takie stanowią usługi reklamy. Republika Federalna Niemiec zajęła natomiast stanowisko zupełnie odmienne od powyższych uznając, że przedmiotowe usługi są usługami związanymi z nieruchomością i jako takie powinny zostać opodatkowane w miejscu położenia nieruchomości.

W rozprawie poza pełnomocnikiem strony polskiej udział wzięli również pełnomocnicy reprezentujący: Inter-Mark Group sp. z o.o. sp. k. (skarżącego przed sądem krajowym), Komisję Europejską oraz Republikę Grecką.

Polska podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko. W swoim wystąpieniu Pełnomocnik odniosła się w szczególności do argumentów przedstawionych przez Komisję Europejską w jej uwagach na piśmie, świadczących zdaniem Komisji o tym, że przedmiotowe usługi mają charakter reklamowy i nie mogą być uznane za usługi pomocnicze do usług podobnych do działalności artystycznej, czy kulturalnej. Pełnomocnik podkreśliła, iż kwestia indywidualizacji stoiska nie może przesądzać o tym, że dana usługa ma charakter reklamowy. Pomimo, że zindywidualizowane stoisko może mieć skutek promujący, osiągnięcie takiego skutku pozostaje jednak w zgodzie z celami, jakim służą targi i wystawy (vide: wyrok w sprawie C-114/05 Gillan Beach). Ponadto przyjęcie stanowiska Komisji rodziłoby dodatkowo trudności w ustaleniu, czy w konkretnym przypadku mamy do czynienia z indywidualizacją, czy też nie. Niezależnie więc od stopnia zindywidualizowania, usługi udostępniania stoisk powinny być traktowane w sposób jednakowy, jeśli chodzi o miejsce świadczenia usług. Następnie pełnomocnik poruszyła kwestię nieuwzględnienia kosztu spornych usług w kompleksowej cenie wstępu na targi/wystawy. W szczególności wskazano tutaj na fakt, że swoistym beneficjentem usług wynajmu stoiska są wszyscy odwiedzający, którzy staną się potencjalnymi nabywcami oferowanych przez wystawcę dóbr. W związku z tym, że analizowana sytuacja dotyczy targów/wystaw zagranicznych, nawet jeżeli koszty nabytych usług zostaną przerzucone na konsumentów, co do zasady będą to konsumenci w kraju, gdzie odbywają się targi/wystawy – dojdzie więc do opodatkowania towarów i usług w miejscu ich rzeczywistej konsumpcji. Odnosząc się do kwestii uznania usług za usługi pomocnicze do usług targów i wystaw, strona polska podkreśliła, że jedynym warunkiem decydującym o takiej kwalifikacji jest niezbędność danej usługi dla wykonania usługi głównej. Taką interpretację potwierdza dotychczasowe orzecznictwo (wyrok w sprawie C-327/94 Dudda, w którym wskazano że wszystkie usługi niezbędne do wykonania usługi głównej muszą zostać uznane za pomocnicze, bez względu na osobę świadczącego) oraz nowe brzmienie art. 53 dyrektywy 2006/112, w którym wyraźnie wyodrębniono usługi pomocnicze, bez jakiegokolwiek wskazania osób, które miałyby świadczyć takie usługi.

Pełnomocnicy Komisji Europejskiej i Republiki Greckiej również podtrzymali swoje dotychczasowe stanowiska. Republika Grecka wskazała w szczególności na brak powodów, dla których należałoby dokonywać odmiennego opodatkowania podobnych usług jedynie z powodu podmiotu, który zleca ich wykonanie (tzn. w zależności od tego, czy jest to organizator targu/wystawy, czy też sam wystawca). Komisja Europejska zaś ponownie podkreśliła znaczenie indywidualizacji oraz braku uwzględnienia kosztu usług w cenie wstępu na targi/wystawy. Natomiast pełnomocnik skarżącego przed sądem krajowym, który nie brał udziału w fazie pisemnej postępowania, w pełni podzielił stanowisko prezentowane przez Komisję Europejską w jej uwagach na piśmie.

W trakcie rozprawy sędziowie skierowali kilka pytań do pełnomocników Inter-Mark Group sp. zo.o. sp. k. oraz Komisji Europejskiej. Pytanie skierowane do pełnomocnika skarżącego miało na celu ustalenie jak dużą część kosztów przygotowania stoiska stanowią koszty jego dostosowania do konkretnych oczekiwań wystawcy. Pytania do Komisji zmierzały natomiast do ustalenia relacji pomiędzy osobą zlecającą wykonanie zindywidualizowanego stoiska a kwalifikacją takiej usługi. Zdaniem Komisji w przypadku, gdy zindywidualizowane stoisko zostało wykonane na zlecenie organizatora targów/wystawy będziemy mieli do czynienia z usługą pomocniczą do usług targów i wystaw, natomiast w przypadku, gdy prace takie zostaną wykonane na rzecz wystawcy usługi te będą stanowiły usługę reklamy, w rozumieniu art. 56 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2006/112/WE.

Na tym rozprawa została zamknięta. Rzecznik generalny zapowiedział wydanie opinii w przedmiotowej sprawie w dniu 13 stycznia 2011 r. Wyrok zostanie wydany w terminie późniejszym.